{"id":1451,"date":"2019-01-03T11:52:06","date_gmt":"2019-01-03T04:52:06","guid":{"rendered":"http:\/\/giaoxunamdien.org\/?p=1451"},"modified":"2019-01-03T11:52:06","modified_gmt":"2019-01-03T04:52:06","slug":"chua-nhat-chua-hien-linh-tai-sao-goi-la-le-ba-vua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/2019\/01\/03\/chua-nhat-chua-hien-linh-tai-sao-goi-la-le-ba-vua\/","title":{"rendered":"Ch\u00faa Nh\u1eadt Ch\u00faa Hi\u1ec3n Linh: T\u1ea1i sao g\u1ecdi l\u00e0 L\u1ec5 Ba Vua?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b>H\u00f4m nay ph\u1ee5ng v\u1ee5 k\u00ednh l\u1ec5 Hi\u1ec3n linh. Tuy nhi\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn quen g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ec5 Ba vua? Danh x\u01b0ng n\u00e0o ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" class=\"tie-appear\" src=\"http:\/\/2.bp.blogspot.com\/-dv6tLBwoR-Y\/UrI5Os7hJaI\/AAAAAAAACXk\/p-5BtaVgofM\/s1600\/wisemenn.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Th\u1ebf c\u00f2n t\u1ea1i sao g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ec5 Ba Vua?<\/em><\/strong><strong><em><br \/>\n<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u01b0 v\u1eeba n\u00f3i, trong l\u1ec5 Hi\u1ec3n linh (epiphania), ph\u1ee5ng v\u1ee5 m\u1eebng ba bi\u1ebfn c\u1ed1 m\u00e0 Ch\u00faa Gi\u00easu xu\u1ea5t hi\u1ec7n cho nh\u00e2n lo\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, bi\u1ebfn c\u1ed1 th\u1ee9 nh\u1ea5t (ngh\u0129a l\u00e0 t\u1ecf hi\u1ec7n cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o s\u0129) thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a d\u00e2n gian h\u01a1n, b\u1edfi v\u00ec g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi l\u1ec5 Gi\u00e1ng sinh, mang theo h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a h\u00e0i nhi Gi\u00easu sinh ra t\u1ea1i hang \u0111\u00e1 B\u00ea-lem. B\u00ean c\u1ea1nh t\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1nh nhi n\u1eb1m trong m\u00e1ng c\u1ecf gi\u1eefa con b\u00f2 v\u00e0 con l\u1eeba, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1eb7t t\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ee9c M\u1eb9, th\u00e1nh Giuse; xa h\u01a1n ch\u00fat n\u1eefa l\u00e0 c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n g\u1ecdi \u0111\u1ebfn hang \u0111\u00e1. M\u00e3i h\u01a1n 10 ng\u00e0y sau, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi th\u00eam m\u1ed9t t\u1ed1p n\u1eefa g\u1ed3m c\u00f3 ba vua t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng xa \u0111\u1ebfn th\u1edd l\u1ea1y Ch\u00faa, mang theo l\u1ec5 ph\u1ea9m l\u00e0 v\u00e0ng, nh\u0169 h\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9c d\u01b0\u1ee3c. V\u00ec th\u1ebf g\u1ecdi l\u00e0 \u201cl\u1ec5 ba vua\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ba \u00f4ng l\u00e0 Vua c\u1ee7a nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc n\u00e0o v\u1eady?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u00e2u l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng Kinh th\u00e1nh, v\u00e0 \u0111\u00e2u l\u00e0 truy\u1ec1n k\u1ef3 d\u00e2n gian. B\u1ea3n v\u0103n Tin m\u1eebng theo th\u00e1nh Matth\u00eau 2,1 n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cKhi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ra \u0111\u1eddi t\u1ea1i B\u00ea-lem, mi\u1ec1n Giu\u0111\u00ea, th\u1eddi vua H\u00ear\u00f4t tr\u1ecb v\u00ec, c\u00f3 m\u1ea5y nh\u00e0 chi\u00eam tinh t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn Gi\u00earusalem\u201d. B\u1ea3n v\u0103n n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 \u201cchi\u00eam tinh\u201d ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u201cvua\u201d, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh con s\u1ed1 l\u00e0 bao nhi\u00eau v\u1ecb. Nhi\u1ec1u b\u1ee9c ho\u1ea1 c\u1ed5 th\u1eddi v\u1ebd hai, b\u1ed1n, s\u00e1u, t\u00e1m, v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 n\u01a1i t\u0103ng \u0111\u1ebfn s\u1ed1 12 (c\u00f3 l\u1ebd cho c\u00e2n x\u1ee9ng v\u1edbi 12 chi t\u1ed9c Israel). Tuy nhi\u00ean, v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 III, \u00f4ng Orig\u00e8ne \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn 3 v\u1ecb, v\u00e0 truy\u1ec1n thuy\u1ebft n\u00e0y d\u1ea7n d\u1ea7n lan r\u1ed9ng tr\u1edf th\u00e0nh ph\u1ed5 th\u00f4ng t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 V.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Con s\u1ed1 3 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec kh\u00f4ng?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ed1 3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch v\u1eeba theo ngh\u0129a \u0111o l\u01b0\u1eddng to\u00e1n h\u1ecdc, v\u1eeba theo ngh\u0129a bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 theo ngh\u0129a to\u00e1n h\u1ecdc. Th\u00e1nh Matth\u00eau (ch\u01b0\u01a1ng 2 c\u00e2u 10) n\u00f3i \u0111\u1ebfn 3 l\u1ec5 ph\u1ea9m m\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng mang \u0111\u1ebfn: v\u00e0ng, nh\u0169 h\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9c d\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi ta suy \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 3 l\u1ec5 ph\u1ea9m th\u00ec h\u1eb3n l\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 ba ng\u01b0\u1eddi: n\u1ebfu \u00edt h\u01a1n th\u00ec c\u1ed3ng k\u1ec1nh (kh\u00f4ng l\u1ebd m\u1ed9t \u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e1c ba m\u00f3n qu\u00e0?), nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u00ec c\u0169ng k\u1ef3 (ch\u1eb3ng l\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i tay kh\u00f4ng!). Theo ngh\u0129a bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng. Trong C\u1ef1u \u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i \u0111\u1ebfn ba thi\u1ebfu ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ecbu b\u1ecf \u0111\u1ea1o m\u1eb7c d\u00f9 b\u1ecb vua Nabuco\u0111onosor do\u1ea1 b\u1eaft b\u1ecf trong l\u00f2 l\u1eeda. Ba nh\u00e0 chi\u00eam tinh c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u0169ng th\u1ebf: h\u1ecd can \u0111\u1ea3m l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i t\u00ecm vua d\u00e2n Do th\u00e1i, b\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a h\u00e0nh tr\u00ecnh, v\u00e0 k\u1ec3 c\u1ea3 nguy c\u01a1 b\u1ecb vua H\u00ear\u00f4t \u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Th\u00e1nh Matth\u00eau n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eam tinh, t\u1ea1i sao ba nh\u00e0 chi\u00eam tinh l\u1ea1i bi\u1ebfn th\u00e0nh ba vua?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo c\u00e1c nh\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i Kinh th\u00e1nh, c\u00e1c nh\u00e0 \u201cchi\u00eam tinh\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng th\u1ea7y b\u00f3i \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh nh\u01b0 c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n, v\u00e0 c\u00e1ch ri\u00eang \u1edf b\u00ean Ba-t\u01b0, h\u1ecd thu\u1ed9c h\u00e0ng ng\u0169 t\u01b0 t\u1ebf, l\u00e0m c\u1ed1 v\u1ea5n cho nh\u00e0 vua v\u1ec1 y khoa v\u00e0 thi\u00ean v\u0103n. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng d\u00e2n gian g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 \u201cc\u00e1c vua\u201d b\u1edfi v\u00ec m\u00f3c n\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c l\u1ec5 ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i \u1edf th\u00e1nh v\u1ecbnh 72 c\u00e2u 10 \u201cT\u1eeb Tharsis v\u00e0 h\u1ea3i \u0111\u1ea3o xa x\u0103m, h\u00e0ng v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 s\u1ebd v\u1ec1 tri\u1ec1u c\u1ed1ng. C\u1ea3 nh\u1eefng vua \u1ea2-r\u1eadp, Saba, c\u0169ng \u0111\u1ec1u t\u1edbi ti\u1ebfn d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt. M\u1ecdi qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 ph\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc b\u1ec7 r\u1ed3ng, mu\u00f4n d\u00e2n n\u01b0\u1edbc th\u1ea3y \u0111\u1ec1u ph\u1ee5ng s\u1ef1\u201d. Th\u1ef1c ra th\u00e1nh v\u1ecbnh 72 n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c vua ch\u00faa \u1ea2-r\u1eadp v\u00e0 Saba \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn vua Salomon v\u00ec kh\u00e2m ph\u1ee5c t\u00e0i tr\u00ed kh\u00f4n ngoan c\u1ee7a \u00f4ng. Nh\u01b0ng c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu \u00e1p d\u1ee5ng cho c\u00e1c vua t\u1eeb t\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn th\u1edd l\u1ea1y Ch\u00faa Gi\u00easu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>L\u00e0m sao m\u00e0 c\u00f3 chuy\u1ec7n \u201ct\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng thi\u00ean h\u1ea1\u201d, \u0111ang khi m\u00e0 th\u00e1nh Matth\u00eau ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng nh\u00e0 chi\u00eam tinh \u0111\u1ebfn t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u00e1nh Matth\u00eau, ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Trung Hoa Vi\u1ec7t Nam, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc n\u1eb1m \u1edf b\u00ean kia b\u1edd s\u00f4ng Gior\u0111an\u00f4, v\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1o ph\u1ee5 cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 t\u1eeb Ba t\u01b0 ho\u1eb7c \u1ea2-r\u1eadp. Th\u00e1nh Augustin\u00f4 \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1c \u0111\u1ea1o s\u0129 t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng nh\u01b0 l\u00e0 \u201choa tr\u00e1i \u0111\u1ea7u m\u00f9a c\u1ee7a mu\u00f4n d\u00e2n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e3nh \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9\u201d (Sermo 200,1: PL 38,1028). Nh\u01b0ng m\u00e3i \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 XIII m\u1edbi ph\u00e1t sinh truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn ba vua t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho ba ch\u00e2u l\u1ee5c \u00c2u, \u00c1, Phi, thu\u1ed9c ba d\u00f2ng d\u00f5i c\u1ee7a \u00f4ng Noe: Sem, Cam, Japhet (St 10,1). T\u1eeb \u0111\u00f3 ta th\u1ea5y \u00f4ng vua da tr\u1eafng, da v\u00e0ng, da \u0111en. T\u01b0\u1edfng c\u0169ng n\u00ean bi\u1ebft l\u00e0 khi m\u1edbi kh\u00e1m ph\u00e1 ch\u00e2u M\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng mu\u1ed1n th\u00eam m\u1ed9t \u00f4ng vua da \u0111\u1ecf n\u1eefa, nh\u01b0ng t\u1ee5c l\u1ec7 n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn cho l\u1eafm.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ba vua kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho ba ch\u00e2u l\u1ee5c, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean ri\u00eang n\u1eefa ph\u1ea3i kh\u00f4ng?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00fang th\u1ebf. T\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 VII, ba \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Balthasar vua \u1ea4n \u0111\u1ed9, Melchior vua Ba t\u01b0, Gaspar vua \u1ea2-r\u1eadp. Ta th\u1ea5y c\u00e1c t\u00ean n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e0u s\u1eafc g\u00ec c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1 v\u00e0 ch\u00e2u Phi c\u1ea3! Ch\u01b0a h\u1ebft \u0111\u00e2u, l\u01b0u truy\u1ec1n d\u00e2n gian c\u00f2n mu\u1ed1n r\u1eb1ng sau khi \u0111\u00e3 th\u1edd l\u1ea1y Ch\u00faa Gi\u00easu, ba \u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 Ba T\u01b0. V\u1ec1 sau khi th\u00e1nh T\u00f4ma t\u00f4ng \u0111\u1ed3 \u0111i truy\u1ec1n gi\u00e1o, ng\u00e0i \u0111\u00e3 g\u1eb7p l\u1ea1i ba \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1ea5n phong gi\u00e1m m\u1ee5c cho h\u1ecd, v\u00e0 c\u1eed h\u1ecd \u0111i loan b\u00e1o Tin m\u1eebng. C\u1ea3 ba \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac t\u1eed \u0111\u1ea1o, thi h\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n k\u00ednh \u1edf Ba t\u01b0, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 chuy\u1ec3n v\u1ec1 Milan\u00f4 (Italia), v\u00e0 t\u1eeb cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XII \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Federic\u00f4 I \u0111em qua nh\u00e0 th\u1edd ch\u00e1nh to\u00e0 Colonia (\u0110\u1ee9c).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Nh\u01b0 v\u1eady ph\u1ea7n l\u1edbn chuy\u1ec7n ba vua l\u00e0 do truy\u1ec1n th\u1ed1ng d\u00e2n gian d\u1ef1ng n\u00ean. C\u00f2n th\u00e1nh Matth\u00eau mu\u1ed1n n\u00f3i g\u00ec khi k\u1ec3 chuy\u1ec7n c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eam tinh \u0111\u1ebfn th\u1edd l\u1ea1y Ch\u00faa?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00e1nh Matth\u00eau g\u00f3i gh\u00e9m nhi\u1ec1u s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p trong \u0111o\u1ea1n Tin m\u1eebng m\u00e0 ph\u1ee5ng v\u1ee5 c\u00f4ng b\u1ed1 trong ng\u00e0y l\u1ec5 Hi\u1ec3n Linh. Nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i, th\u00e1nh s\u1eed kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c vua \u0111\u1ebfn th\u1edd l\u1ea1y H\u00e0i nhi Gi\u00easu, nh\u01b0ng l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eam tinh \u0111i t\u00ecm th\u1edd l\u1ea1y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 vua, nh\u01b0 c\u00e2u h\u1ecfi m\u00e0 c\u00e1c \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea: \u201c\u0110\u1ee9c Vua c\u1ee7a d\u00e2n Do-th\u00e1i m\u1edbi sinh, hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00e2u? Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y v\u00ec sao b\u00ean ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ebfn b\u00e1i l\u1ea1y Ng\u00e0i\u201d. C\u00e1c \u00f4ng \u0111i b\u00e1i l\u1ea1y \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u01b0 l\u00e0 Vua. C\u00e1c gi\u00e1o ph\u1ee5 gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a 3 ph\u1ea9m v\u1eadt d\u00e2ng ti\u1ebfn \u2013 v\u00e0ng, h\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9c d\u01b0\u1ee3c \u2013 nh\u01b0 l\u00e0 vi\u1ec7c tuy\u00ean x\u01b0ng ba ph\u1ea9m t\u00ednh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi: v\u00e0ng v\u00ec l\u00e0 vua, h\u01b0\u01a1ng v\u00ec l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa, m\u1ed9c d\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi hay ch\u1ebft. Tuy nhi\u00ean c\u00f3 l\u1ebd th\u00e1nh Matth\u00eau kh\u00f4ng \u0111i xa nh\u01b0 v\u1eady. \u0110i\u1ec3m ch\u00ednh m\u00e0 th\u00e1nh s\u1eed mu\u1ed1n nh\u1eafm t\u1edbi \u0111\u00f3 l\u00e0 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c d\u00e2n ngo\u1ea1i t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng xa \u0111\u00e3 bi\u1ebft nh\u00ecn nh\u1eadn \u0111\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 vua M\u00easia, \u0111ang khi m\u00e0 d\u00e2n Do th\u00e1i th\u00ec th\u1edd \u01a1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1m, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n mu\u1ed1n t\u00ecm c\u00e1ch th\u1ee7 ti\u00eau Ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa.<br \/>\n<strong><em>Nh\u01b0ng vua H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea \u0111\u00e2u c\u00f3 gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa Gi\u00easu?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00fang v\u1eady. Th\u00e1nh Matth\u00eau cho ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u1ed9t thi\u00ean s\u1ee9 \u0111\u00e3 hi\u1ec7n ra b\u00e1o tin cho \u00f4ng Giuse, v\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u0110\u1ee9c M\u1eb9 v\u00e0 h\u00e0i nhi Gi\u00easu l\u00e1nh n\u1ea1n sang Ai c\u1eadp. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u x\u1ea3y ra v\u00e0o l\u00fac gi\u00e1ng sinh ra nh\u01b0 \u0111\u00e3 ti\u00ean b\u00e1o s\u1ed1 ph\u1eadn t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu: Ng\u00e0i s\u1ebd b\u1ecb d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a m\u00ecnh t\u1ea9y chay (Mt 21,42-43), nh\u01b0ng c\u00e1c d\u00e2n ngo\u1ea1i s\u1ebd ch\u1ea5p nh\u1eadn Tin m\u1eebng. M\u1eb7t kh\u00e1c, ra nh\u01b0 th\u00e1nh s\u1eed c\u0169ng bi\u1ec7n minh ph\u1ea7n n\u00e0o th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a d\u00e2n Do th\u00e1i, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u l\u1ea7m c\u1ee7a h\u1ecd. Vua H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea nghe n\u00f3i c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb vua m\u1edbi sinh ra, v\u00e0 \u00f4ng lo ng\u1ea1i cho ngai b\u00e1u c\u1ee7a m\u00ecnh s\u1ebd b\u1ecb lung lay. Nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Vua theo ngh\u0129a ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u00e2u. Ng\u00e0i l\u00e0m Vua theo ngh\u0129a kh\u00e1c, vua M\u00easia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>L\u00e0m sao c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eam tinh bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 vua M\u00easia gi\u00e1ng tr\u1ea7n?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qua d\u1ea5u c\u1ee7a ng\u00f4i sao. N\u00f3i cho \u0111\u00fang, chuy\u1ec7n m\u1ed9t ng\u00f4i sao l\u1ea1 nh\u01b0 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m c\u1ee7a m\u1ed9t v\u0129 nh\u00e2n gi\u00e1ng tr\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 xa l\u1ea1 trong l\u1ecbch s\u1eed c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 l\u1ebd th\u00e1nh s\u1eed Matth\u00eau kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o cho b\u1eb1ng d\u1ef1a v\u00e0o ch\u00ednh truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n Do th\u00e1i. T\u1eeb \u0111o\u1ea1n v\u0103n s\u00e1ch D\u00e2n s\u1ed1 (24,17) n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u201cm\u1ed9t ng\u00f4i sao s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb nh\u00e0 Giac\u00f3p v\u00e0 v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb Israel\u201d, c\u00e1c rabbi \u0111\u00e3 ch\u00fa gi\u1ea3i trong s\u00e1ch Targum nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y: \u201cM\u1ed9t v\u1ecb vua s\u1ebd ch\u1ed7i d\u1eady t\u1eeb nh\u00e0 Giac\u00f3p, v\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb c\u1ee9u tinh t\u1eeb nh\u00e0 Israel\u201d. V\u00e0o th\u1eddi T\u00e2n \u01b0\u1edbc, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi \u0110\u1ea5ng M\u00easia nh\u01b0 l\u00e0 ng\u00f4i sao nh\u00e0 \u0110av\u00edt, nh\u01b0 ch\u00fang ta th\u1ea5y v\u1ebft t\u00edch n\u01a1i s\u00e1ch Kh\u1ea3i huy\u1ec1n ch\u01b0\u01a1ng 22,16. Trong l\u1ecbch s\u1eed Kit\u00f4 gi\u00e1o, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ng\u00f4i sao xu\u1ea5t hi\u1ec7n cho c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eam tinh: ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t sao ch\u1ed5i, hay m\u1ed9t ng\u00f4i sao n\u00e0o kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng? Ph\u1ea3i ch\u0103ng ng\u00f4i sao tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi, hay ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u00f4i sao trong t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eam tinh (ngh\u0129a l\u00e0 hi\u1ec3u theo ngh\u0129a b\u00f3ng)? Th\u00e1nh s\u1eed Matth\u00eau kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, m\u00e0 ch\u1ec9 ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng: c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eam tinh t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng xa \u0111\u00e3 nh\u00ecn nh\u1eadn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 v\u1ecb c\u1ee9u tinh, v\u00e0 h\u1ecd l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i t\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u1ec3 th\u1edd l\u1ea1y; c\u00f2n ch\u00ednh c\u00e1c lu\u1eadt s\u0129 s\u1ed1ng \u1edf Gi\u00earusalem c\u1ea7m Kinh th\u00e1nh tr\u00ean tay, bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c M\u00easia s\u1ebd gi\u00e1ng sinh t\u1ea1i Belem, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1eadn t\u00e2m t\u00ecm ki\u1ebfm th\u1edd l\u1ea1y. H\u00ecnh nh\u01b0 b\u00e0i h\u1ecdc n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n gi\u00e1 tr\u1ecb cho c\u1ea3 ch\u00fang ta: ch\u00fang ta t\u1ef1 h\u00e0o v\u00ec m\u00ecnh \u0111\u00e3 tin Ch\u00faa, bi\u1ebft Ch\u00faa, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng bu\u1ed3n t\u00ecm ki\u1ebfm th\u1edd l\u1ea1y y\u00eau m\u1ebfn Ng\u00e0i; \u0111ang khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o th\u00ec l\u1ea1i g\u1ea7n g\u0169i Ch\u00faa h\u01a1n b\u1edfi v\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u00ecm ch\u00ednh \u0111\u1ea1o v\u00e0 tu\u00e2n gi\u1eef.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>ngu\u1ed3n: \u0110aminh VN<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>N\u1ebfu ch\u1ec9 ph\u00e2n t\u00edch t\u1eeb ng\u1eef H\u00e1n Vi\u1ec7t, th\u00ec qu\u1ea3 th\u1ef1c l\u00e0 kh\u00f3 n\u00f3i. \u201cHi\u1ec3n linh\u201d l\u00e0 g\u00ec? Trong T\u1eeb \u0111i\u1ec3n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t do Vi\u1ec7n Ng\u00f4n Ng\u1eef h\u1ecdc xu\u1ea5t b\u1ea3n, \u201cHi\u1ec3n linh\u201d (\u0111\u1ed9ng t\u1eeb) \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a l\u00e0: \u201cth\u1ea7n th\u00e1nh t\u1ecf r\u00f5 s\u1ef1 linh thi\u00eang, theo m\u00ea t\u00edn\u201d. T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Vi\u1ec7t Nam do \u00f4ng Thanh Ngh\u1ecb xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1958 cho r\u1eb1ng \u201chi\u1ec3n linh\u201d l\u00e0 t\u0129nh t\u1eeb, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0: \u201clinh thi\u00eang, r\u00f5 r\u00e0ng\u201d. Xem ra \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng L\u00ea Thanh, t\u00e1c gi\u1ea3 cu\u1ed1n Ti\u1ebfng n\u00f3i n\u00f4m na (1999): hi\u1ec3n linh l\u00e0 \u201cr\u1ea5t linh thi\u00eang, thi\u00eang li\u00eang l\u1ed9 r\u00f5 ra b\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1eadt\u201d. D\u00f9 hi\u1ec3u \u201chi\u1ec3n linh\u201d nh\u01b0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb hay t\u00ednh t\u1eeb \u0111i n\u1eefa, th\u00ec ch\u1eb3ng qua c\u0169ng l\u00e0 d\u1ecbch b\u1edfi danh t\u1eeb g\u1ed1c Hy-l\u1ea1p epiphania, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u1ef1 \u201chi\u1ec7n ra, b\u00e0y t\u1ecf\u201d. T\u00e2n \u01b0\u1edbc d\u00f9ng t\u1eeb n\u00e0y \u0111\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n (t\u1ecf l\u1ed9, m\u1eb7c kh\u1ea3i) cho nh\u00e2n lo\u1ea1i \u1edf n\u01a1i \u0110\u1ee9c Gi\u00easu (Lc 1,79; Tt 2,11; 3,4), ho\u1eb7c l\u00e0 vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong vinh quang ng\u00e0y t\u1eadn th\u1ebf (2Tm 4,8; Tt 2,13). Ph\u1ee5ng v\u1ee5 (c\u00e1ch ri\u00eang l\u00e0 b\u00ean \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng) n\u00f3i \u0111\u1ebfn ba cu\u1ed9c t\u1ecf hi\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu: th\u1ee9 nh\u1ea5t cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o s\u0129; th\u1ee9 hai t\u1ea1i s\u00f4ng H\u00f2a giang; th\u1ee9 ba t\u1ea1i ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi Cana. D\u00f9 ba bi\u1ebfn c\u1ed1 c\u00e1ch xa nhau h\u01a1n 30 n\u0103m tr\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u nh\u1eb1m b\u00e0y t\u1ecf thi\u00ean t\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0o ch\u1eb7ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ea7u nhi\u1ec7m Nh\u1eadp th\u1ec3. C\u1ea3 ba bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i trong Ph\u00fac \u00e2m, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f3m l\u1ea1i trong \u0110i\u1ec7p ca Magnificat Kinh chi\u1ec1u l\u1ec5 Hi\u1ec3n linh.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00f4m nay ph\u1ee5ng v\u1ee5 k\u00ednh l\u1ec5 Hi\u1ec3n linh. Tuy nhi\u00ean nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn quen g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ec5 Ba vua? Danh x\u01b0ng n\u00e0o ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n?&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1452,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[70,81,66],"tags":[],"table_tags":[],"class_list":["post-1451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-chia-se-hoc-hoi","category-hot","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1451"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1453,"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1451\/revisions\/1453"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1451"},{"taxonomy":"table_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/giaoxunamdien.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/table_tags?post=1451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}